VERHALEN VAN JELMER YOUNG PROFESSIONALS
nout keijzer
Toen Nout Keijzer afstudeerde, zag hij om zich heen dat veel studiegenoten en vrienden een vaste functie zochten bij een organisatie waar ze voor langere tijd zouden gaan werken. Hoewel dit een logische keuze leek, wist Nout dat dit niet bij hem paste. Tijdens zijn studie had hij geproefd aan een brede, integrale werkwijze voor de complexiteit rondom duurzaamheidstransities. Dat zocht hij ook in zijn eerste baan. Hij wilde ontdekken hoe de sector in elkaar steekt; verschillende perspectieven leren kennen, begrijpen en ermee werken. Wie zitten er aan tafel? Welke belangen spelen er? Hoe kom je tot samenwerking? En vooral: vanuit welk perspectief kan en wil ik zelf gaan werken om met die complexiteit om te gaan? Daarom koos hij voor het Jelmer traject. Binnen het traineeship leerde hij in korte tijd niet alleen veel over de sector, maar ook over zichzelf en de dynamieken binnen de organisaties waar hij voor werkte. Die kennis neemt hij mee het werkveld in, als hij in september ‘uitvliegt’ en Jelmer verlaat. Maar voor het zover is, blikken we terug op zijn tijd bij ons.
De natuur een stem geven
Nout groeide op in de buurt van de duinen, het strand en de zee. De natuur was nooit ver weg, waardoor hij er al op jonge leeftijd een sterke band mee voelde. Toen het tijd was om een studie te kiezen, wist hij direct dat het iets moest zijn waarmee hij de natuur ‘een stem’ kon geven. Hij koos voor de studie Future Planet Studies aan de Universiteit van Amsterdam; een brede opleiding, met de roots in aardwetenschappen, waarin klimaatverandering en de duurzaamheidstransitie centraal staan. Binnen de studie kon je voor verschillende specialisaties kiezen, zoals politicologie, sociale geografie, scheikunde of wiskunde. “Zelf koos ik voor aardwetenschappen”, vertelt Nout. Er waren ook vakken waarin je met al die verschillende studenten samenkwam. “Doordat we veel groepswerk deden, leerde je al vroeg in je studie omgaan met uiteenlopende perspectieven en belangen.”
Die veelzijdigheid zocht hij later opnieuw op in zijn master Metropolitan Analysis, Design & Engineering. Nout legt uit: “Binnen deze master is veel aandacht voor de complexiteit van een stad. Daar komt immers veel samen op één vierkante meter. Denk aan functies zoals natuur, mobiliteit, ondergrondse infrastructuur en sociale structuren. Alle elementen moeten ook afzonderlijk goed blijven functioneren. In die complexe puzzel is er nooit één waarheid of oplossing. En kom je alleen verder als je open staat voor en bereid bent om vanuit meerdere perspectieven te kijken en samen te werken. Dat maakt de bouw- en infrasector voor mij zo interessant.”
Eerste (droom)baan
Ook de vraagstukken op het gebied van duurzaamheid en klimaat zijn volgens Nout zo’n complexe puzzel: het vraagt om een omslag in denken en om het verbinden van belangen. Om dit te bereiken moet je pionieren en proberen. En hoe leer je dat nu beter dan door ervaring op te doen bij verschillende type organisaties? Het traineeship van Jelmer bood precies wat Nout zocht; oprechte aandacht voor wie je bent, een stevig ontwikkelprogramma en een maatwerk roulatieprogramma bij business partners die bij je passen. In drie jaar tijd zou hij een uniek inkijkje krijgen in uiteenlopende werkculturen. Bovendien voelde Nout zich door Jelmer begrepen in de zoektocht die hij aan wilde gaan. Hier zou hij de ruimte krijgen om te experimenteren en te ontdekken, maar wel met een team achter zich die hem bijstond als hij vastliep. Het was dé kans om te leren handelen en denken vanuit verschillende perspectieven. En dus startte hij in september 2023 vol enthousiasme bij Jelmer en in zijn eerste échte functie, als programmamedewerker circulariteit voor DigiGO. Hier werkte Nout aan de doorontwikkeling van een materialenpaspoort voor gebouwen. Het jaar stond in het teken van leren werken. Zo ontdekte hij dat hij het beste gedijt in een team en hoe belangrijk het is om hulp te vragen en uit te spreken wat je nodig hebt – ook als je dat zelf nog niet helemaal scherp hebt.”
Duurzaamheidsbubbel
Inmiddels zijn we bijna drie jaar verder en kijkt Nout met een goed gevoel terug op zijn tijd bij Jelmer. De opdracht waarin hij het meeste leerde? Dat was toch wel in zijn tweede jaar bij Boskalis Nederland. “Hier werkte ik als duurzaamheidscoördinator en was ik verantwoordelijk voor het initiëren, implementeren en monitoren van duurzaamheidsmaatregelen binnen projecten.” In deze rol kwam hij erachter hoe lastig duurzaamheid is toe te passen in de praktijk en werd hem opnieuw duidelijk dat niet iedereen duurzaamheid hoog op de agenda heeft staan. Sommige projectteams of opdrachtgevers omarmden het, zoals binnen de opdracht voor de gemeente Oldambt in Groningen. Deze gemeente werkte met een vernieuwende contractvorm met focus op samenwerking, lokale stakeholders en de Sustainable Development Goals. “Ook stonden ze erg open voor vernieuwende input, dus werden we uitgedaagd om in de tender te benoemen hoe we daar als Boskalis vorm aan wilden geven. Daar had ik direct ideeën bij, maar tot mijn verbazing was er in mijn team veel twijfel en was het lastig om ideeën concreet te maken. Zoveel focus op duurzaamheid én ruimte voor eigen input, dat was nieuw. Mijn collega’s vroegen zich af wat de gemeente precies wilde horen. Blijkbaar zat ik meer in een duurzaamheidsbubbel dan ik zelf door had. Dankzij mijn achtergrond en kennis kon ik richting en sturing geven aan de invulling van die tender. Uiteindelijk hebben we ‘m gewonnen, geweldig.”
Toch merkte Nout dat je in het werkveld niet altijd te maken hebt met zo’n gedeeld belang. “Ik had voornamelijk samengewerkt met mensen die duurzaamheid belangrijk vonden. Maar in deze rol kreeg ik ook te maken met mensen die vooral (moesten) sturen op kosten en efficiëntie en daardoor kritischer waren op het duurzaamheidsaspect. Tijd of geld speelden dan een belangrijkere rol, maar ook gewenning aan hoe ze het altijd deden was een belangrijke factor. Het werken met elektrisch materieel bijvoorbeeld, is een concreet voorbeeld waar veel discussie over was.” Toch was juist die frictie het meest leerzaam voor Nout. “Als starter dacht ik: er is zóveel mogelijk, als we samen de schouders eronder zetten, kunnen we echt grote stappen zetten. Maar in de praktijk bleek dat ingewikkelder. Terwijl de echte impact ‘m wel daar zit; in de uitvoering. Want hoe je het ook wendt of keert, op de grond, in het project moet die duurzaamheidsslag gevoerd worden. En om de mensen die in de weerstand zitten mee te krijgen, moet je hun perspectief willen leren kennen en begrijpen. Dat vraagt meer tijd dan ik van tevoren had gedacht.”
In de actiestand
Na zijn tweede jaar koos Nout ervoor om ook voor een derde Jelmer-jaar te gaan. En hoewel je zou verwachten dat hij vooral werd gedreven door zijn nieuwsgierigheid om de sector vanuit weer een ander perspectief te bekijken, was dat niet zijn belangrijkste motivatie. Voor Nout zat de meerwaarde vooral in het ontwikkelprogramma van Jelmer. Hij had het gevoel dat hij in de eerste twee jaar niet alles uit de coaching vanuit Jelmer had gehaald; deels door een aantal onverwachte omstandigheden, deels door zijn eigen houding. “Ik heb dankzij de training en coaching bij Jelmer ontdekt dat ik me kan laten leiden door verwachtingen van anderen. Als de mensen in mijn omgeving tevreden zijn, dan ben ik dat ook, dacht ik. Maar dan haal ik er niet de voldoening uit die ik wil voelen.” In zijn derde jaar wilde hij zich daarom focussen op het volgen van zijn eigen drijfveren. Meer in actie komen en najagen waar hij voor staat. Zijn coach Maaike weet inmiddels op welke knoppen ze moet drukken en daagt hem dan ook continu uit. “Dan zegt ze bijvoorbeeld: ‘Heb je echt je best gedaan of heb je gewerkt voor een zesje?’ Ze weet dat ze me daarmee raakt. Ze prikkelt me om in de actiestand te komen. Ook al moet ik die motivatie uiteindelijk natuurlijk in mezelf aanwakkeren; het is fijn dat er iemand met je meedenkt. Iemand die je vertrouwt, die de vinger op de zere plek legt en die weet hoe je ze kan helpen groeien.”
Zelfde organisatie, ander perspectief
Hoewel het logisch was geweest als Nout in zijn derde jaar ook een nieuwe business partner zou opzoeken, bleef hij bij Boskalis. “Maar wel binnen een heel andere afdeling en in een andere functie.” Nout ging aan de slag bij Boskalis Corporate. Een internationale functie, waarin hij op strategisch niveau werkt aan het programma biodiversiteit; een programma dat uiteindelijk binnen de hele organisatie geïmplementeerd moet worden. Hij zette onder andere een biodiversiteit-community op en organiseerde en structureerde werkgroepen over specifieke biodiversiteitsthema’s. Denk aan het beperken van onderwatergeluid bij de aanleg van windparken en het verminderen van ‘stofwolken onder water’ (turbidity) bij baggerwerk. Ook in dit werk heeft hij opnieuw te maken met verschillende belangen. “Je zit steeds tussen twee werelden in,” vertelt Nout. “Je hebt een bubbel van mensen die intrinsiek gemotiveerd zijn om duurzaamheid te integreren in projecten. En je hebt mensen die zeggen: ‘we kunnen het pas doen als er ook een commercieel belang is.’ Daar moeten wij tussen schipperen. Je moet begrijpen wat verschillende groepen nodig hebben om mee te bewegen. Soms inspireer je met het ‘waarom’, soms met een concrete, groene businesscase. Soms moet je eerst veel zaadjes planten, soms zet je al snel concrete stappen.”
Adviseren kun je leren
Het op strategisch niveau meedenken ligt Nout overigens wel. Naast zijn opdrachten voor business partners koos hij er bewust voor om plaats te nemen in de Adviesraad van Jelmer. “Ook hier heb je te maken met verschillende perspectieven. In de Adviesraad hoor je meer over de bedrijfsvisie en strategische keuzes binnen Jelmer,” legt Nout uit. “Tegelijkertijd snappen wij als geen ander wat de young professionals bezighoudt. Hoe vertaal je dat naar Team Brooklyn? Op dit moment is het bijvoorbeeld best een uitdaging om alle Jelmers aan het werk te krijgen. Als Jelmer wil je wachten op de perfecte match, maar als organisatie kunnen we het ons niet permitteren om opdrachten te laten liggen omdat ze nét niet voor 100% passen. Dat maakt het een voortdurende afweging: wanneer blijf je zoeken en wanneer help je iemand kiezen voor ‘goed genoeg’? Als lid van de adviesraad zie ik het als mijn taak om het gemeenschapsgevoel te stimuleren. We zitten hier niet alleen voor onszelf. We maken Jelmer met elkaar. Juist in mindere tijden, als er minder opdrachten beschikbaar zijn, moeten we samen kansen voor elkaar blijven creëren. Ik stimuleer dat door mijn collega Jelmers uit te dagen een andere Jelmer mee te nemen naar hun opdracht, door alert en proactief te zijn op kansen en door ze te helpen oog te houden voor de missie van Jelmer.”
Van sprong in het diepe naar uitvliegen met een rugzak vol ervaringen
Nu hij de drie Jelmer-jaren bijna heeft volbracht is het voor Nout tijd om de balans op te maken en zich klaar te maken voor een nieuwe werkgever. Of dat bij Boskalis is, weet hij nog niet. “Ik zou het ook super interessant vinden om aan de slag te gaan voor een ontwerpbureau en me vanuit dat perspectief hard te maken om nature-based solutions vaker in de business case te krijgen.” Welke volgende stap Nout ook zet: hij weet nu hoe hij de natuur via zijn eigen loopbaan een stem kan geven, dankzij een rugzak vol ervaringen waar hij zijn hele leven profijt van heeft.
